Türkiye’de ‘Ailem Güvende’ operasyonları sonrası onlarca gazetecinin X hesabı kapatılırken ve bazı haber sitelerine sitelerine erişim engelleme kararları gelmeye başladı.
Mezopotamya Ajansı ve Bianet’e uygulanan engelleme kararlarından sonra bu furya internet gazetesi T24’e de sıçradı.
T24’ün ‘LGBT propagandası’ yaptığı iddia edilmiş, 118 yazıya getirilen erişim engelinin yanında T24’ün internet sitesi ve X hesabı da 30 Eylül Çarşamba günü erişime engellenmişti.
Kararda 15 yıla yayılan yazıların ‘1 yıl içinde yazıldığı’ iddia edilmişti. T24, erişim engeli kararına 1 Ekim Perşembe günü itiraz etmişti.
8 GÜNDÜR ENGELLİ
T24, sekiz gündür hakkındaki erişim engeli kararına yaptığı itirazın sonucunu bekliyor. T24, itirazın işleme alınması için İstanbul 1. Sulh Ceza Hâkimliği’ne ek bir başvuru daha yaparak, ‘itirazın ivedilikle incelenmesi’ni talep etmişti. Başvuruda, itirazın değerlendirilmesi için “savcılıktan soruşturma dosyasının fiziken beklenmesine gerek olmadığı” vurgulanmıştı.
T24 avukatları Özlem Tekşen ve Gökhan Tekşen tarafından sunulan, İfade Özgürlüğü Derneği kurucusu, hukukçu Kerem Altıparmak’ın da görüşleriyle katkı sunduğu itiraz dilekçesinde; siteye getirilen erişim engeli kararının anayasa, ilgili kanun hükümleri, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) ve Anayasa Mahkemesi (AYM) içtihatlarına aykırı olduğu belirtilmişti.
Erişim engeli kararında maddi hatalar olduğuna ve karara gerekçe gösterilen “son 1 yılda 118 aile yapısını bozacak nitelikte yazı kaleme alındığı” iddiasının doğruyu yansıtmadığına işaret edilmişti.
HUKUKA AYKIRI KARAR
Dilekçede, “son 1 yıldaki 118 yazıyı” kaleme aldığı iddia edilen 57 yazarın 22’sinin, yıllar önce T24’ten ayrıldıkları, yazıların bazılarının 5, 10, 15 yıl öncesinde kaleme alındığı, karara konu yazılarla ilgili araştırmanın Anayasa Mahkemesi tarafından hukuka aykırı bulunan “toplu sanal devriye” yöntemiyle yapıldığı vurgulanmıştı. 1 yıl içinde yazıldığı iddia edilen 118 içeriğin sadece 21 tanesinin son bir yıl içinde kaleme alındığı belirtilmişti.
Dilekçede, “Somut durumdan da anlaşılacağı üzere; hukuka aykırı da olsa, içeriklerin her biri tek tek engellenebilecekken ve bu durum teknik olarak da mümkünken, haber sitesinin tamamına (t24.com.tr adresine) erişim engeli getirmek orantısız, hakkın özünü zedeleyen, ölçülülük ilkesine aykırı kanunun lafzına ve amacına aykırı, anayasal güvence altında bulunan ifade ve basın özgürlüğü başta olmak üzere mülkiyet hakkını da ihlal eden açık ve ağır bir müdahaledir” denilmişti.
Dilekçede, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’nın talebini önce reddeden hâkimliğin itiraz üzerine aynı talebi neden kabul ettiğinin de kararda gerekçelendirilmediğine işaret edilmişti.
AYM KARARLARI HATIRLATILDI
Dilekçede, Anayasa Mahkemesi’nin emsal kararlarına da örnek verilerek şöyle denildi:
“Anayasa Mahkemesi, 8/A maddesi kapsamındaki yetkinin ancak ‘gecikmesinde sakınca bulunan bir durumun varlığı’ halinde işletilebilecek istisnai bir koruma tedbiri olduğunu istikrarlı olarak vurgulamaktadır.
Anayasa Mahkemesi kararlarında, kanun metninde açıkça belirtilmesine rağmen, URL bazlı engelleme ile ihlalin neden önlenemediği gerekçelendirilmeden tüm siteye erişimin engellenmesinin ifade ve basın özgürlüklerini ihlal ettiği kabul edilmiştir. AİHM de benzer görüşte olup AYM ile paralel bir değerlendirme içerisindedir. AİHM anılan başvuruların tamamında erişimi engelleme tedbirleriyle ifade özgürlüğüne keyfî müdahaleleri önlemek için sağlanması gereken aşağıdaki usule ilişkin güvencelerin Rusya’nın internet sitelerine erişimin engellenmesine dair iç hukukunda bulunup bulunmadığını incelemiştir. AİHM, dört başvurunun hepsinde Rusya’nın internet sitelerine erişimin engellenmesine ilişkin iç hukukunun bu güvenceleri sağlamadığı ve keyfî sonuçlar doğurduğu gerekçesiyle müdahalelerin kanunilik şartını karşılamadığını belirterek Sözleşme’nin 10. maddesinde koruma altına alınan ifade özgürlüğünün ihlal edildiğine karar vermiştir.
Anayasa Mahkemesi, ‘Keskin Kalem pilot kararında’, internet ortamındaki yayınlara erişimin engellenmesine yönelik sulh ceza hakimlikleri tarafından uygulanan usulün sistematik ve yapısal hak ihlallerine yol açtığını kesin olarak tespit etmiştir. Mevcut uygulamanın basın ve ifade özgürlüğü üzerinde ağır bir sansür ve caydırıcı etki (chilling effect) yarattığını, erişim engeli mekanizmasının yapısal olarak ihlal ürettiğini vurgulamıştır.
Somut olayda hiçbir somut delil ve zaruret ortaya konulmadan bir gazetecinin tüm hesabının kapatılması, AYM’nin pilot kararında tespit ettiği yapısal ihlalin doğrudan bir tezahürüdür.”
